De solvabiliteitsratio laat zien in welke mate een onderneming haar schulden kan aflossen met het eigen vermogen. Je berekent hem door het eigen vermogen te delen door het totale vermogen (eigen vermogen plus vreemd vermogen), uitgedrukt als percentage. Een hogere ratio betekent dat een bedrijf financieel steviger staat en minder afhankelijk is van crediteuren. Voor MKB-bedrijven geldt ruwweg 25 tot 40 procent als een gezonde bandbreedte.
Een lage solvabiliteit maakt je kwetsbaar op het moment dat het er echt toe doet
Banken en leveranciers kijken bij kredietaanvragen als eerste naar de solvabiliteit. Is die te laag, dan loop je tegen hogere rentekosten aan, strengere voorwaarden of een gewone afwijzing. Het probleem zit hem niet alleen in het getal zelf, maar in wat erachter zit: te veel vreemd vermogen ten opzichte van wat je als bedrijf zelf hebt opgebouwd. De concrete stap die helpt, is inzicht krijgen in hoe het eigen vermogen is opgebouwd en waar de schulden vandaan komen. Dat begint bij een correcte lezing van de balans in de jaarrekening.
Solvabiliteit verkeerd lezen kost je betere financiële beslissingen
Veel ondernemers en zelfs medewerkers bij administratiekantoren verwarren solvabiliteit met liquiditeit. Dat zijn twee verschillende dingen, en die verwarring leidt tot verkeerde conclusies. Een bedrijf kan prima liquide zijn maar toch slecht solvabel, of omgekeerd. Als je die twee begrippen door elkaar haalt, stuur je op de verkeerde maatstaf. Verderop in dit artikel leggen we het onderscheid concreet uit, zodat je bij de volgende jaarrekening direct het juiste getal opzoekt.
Wat is een solvabiliteitsratio precies?
De solvabiliteitsratio is een financiële maatstaf die aangeeft welk deel van de bezittingen van een onderneming gefinancierd is met eigen vermogen. Je berekent hem als: eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen, maal 100. Het resultaat is een percentage dat aangeeft hoe financieel onafhankelijk een bedrijf is ten opzichte van zijn schuldeisers.
Stel dat een bedrijf een eigen vermogen heeft van 200.000 euro en een totaal vermogen van 500.000 euro. Dan is de solvabiliteitsratio 40 procent. Dat betekent dat 40 procent van de bezittingen gefinancierd is met eigen middelen, en 60 procent met vreemd vermogen zoals leningen of crediteuren.
De ratio geeft dus inzicht in de financiële weerbaarheid op de lange termijn. Hoe hoger het percentage, hoe minder afhankelijk het bedrijf is van externe financiers. Dat maakt het ook makkelijker om tegenslagen op te vangen, zoals een tijdelijk omzetverlies of een onverwachte grote uitgave.
Hoe bereken je de solvabiliteitsratio uit de jaarrekening?
Je berekent de solvabiliteitsratio rechtstreeks uit de balans in de jaarrekening. De formule is: eigen vermogen / totaal vermogen x 100. Alle benodigde cijfers staan op de balans, die je in elke jaarrekening terugvindt.
Dit zijn de stappen die je volgt:
- Open de balans in de jaarrekening.
- Zoek het eigen vermogen op aan de passivazijde. Dit bestaat uit aandelenkapitaal, reserves en de winst of het verlies van het boekjaar.
- Tel het eigen vermogen op bij het vreemd vermogen (kortlopende en langlopende schulden). Dat geeft het totale vermogen.
- Deel het eigen vermogen door het totale vermogen en vermenigvuldig met 100.
Let op: sommige kantoren gebruiken een alternatieve definitie waarbij ze het eigen vermogen delen door alleen het vreemd vermogen. Dat geeft een andere uitkomst en wordt ook wel de debt-to-equity ratio genoemd. Zorg dat je weet welke definitie je gebruikt, zodat je vergelijkingen kloppen.
Wat is een goede solvabiliteitsratio voor een MKB-bedrijf?
Voor MKB-bedrijven geldt een solvabiliteitsratio van 25 tot 40 procent doorgaans als gezond. Banken hanteren vaak een ondergrens van 25 procent bij kredietaanvragen. Onder die grens neemt het risico voor externe partijen toe, wat kan leiden tot hogere rentekosten of moeite met financiering.
Wat een “goede” ratio is, hangt ook af van de branche. Kapitaalintensieve sectoren zoals productie of vastgoed werken vaak met meer vreemd vermogen en hebben daardoor lagere solvabiliteitsratio’s. Dienstverlenende bedrijven hebben doorgaans minder grote investeringen nodig en kunnen hogere ratio’s behalen.
Een ratio boven de 50 procent is financieel comfortabel, maar het betekent ook dat je relatief weinig gebruik maakt van goedkope financiering via vreemd vermogen. Dat hoeft niet verkeerd te zijn, maar het is wel een bewuste keuze. De ratio zegt dus nooit alles op zichzelf: bekijk hem altijd in de context van de sector, de groeifase en de financieringsstrategie van het bedrijf.
Wat is het verschil tussen solvabiliteit en liquiditeit?
Solvabiliteit gaat over de lange termijn: kan een bedrijf uiteindelijk al zijn schulden aflossen met het eigen vermogen? Liquiditeit gaat over de korte termijn: heeft een bedrijf genoeg middelen om zijn rekeningen de komende weken of maanden te betalen? Twee verschillende vragen, twee verschillende maatstaven.
Een bedrijf kan goed solvabel zijn maar toch in liquiditeitsproblemen zitten. Denk aan een bedrijf met veel eigen vermogen vastgezet in machines of vastgoed, maar weinig geld op de bankrekening. Omgekeerd kan een bedrijf tijdelijk veel kasgeld hebben maar structureel meer schulden dan eigen vermogen.
- Solvabiliteit: eigen vermogen versus totaal vermogen, maatstaf voor financiële gezondheid op de lange termijn
- Liquiditeit: vlottende activa versus kortlopende schulden, maatstaf voor betalingscapaciteit op de korte termijn
In een jaarrekening vind je beide maatstaven terug. De solvabiliteitsratio bereken je uit de balans. De liquiditeitsratio bereken je ook uit de balans, maar dan kijk je specifiek naar de vlottende activa (debiteuren, voorraden, kas) en de kortlopende schulden.
Welke fouten worden vaak gemaakt bij het beoordelen van solvabiliteit?
De meest voorkomende fout is het niet controleren van de samenstelling van het eigen vermogen. Een hoog eigen vermogen kan vertekend zijn door herwaarderingen of uitgestelde verliezen. Wie alleen het eindgetal bekijkt zonder de opbouw te begrijpen, trekt verkeerde conclusies over de financiële positie.
Andere veelgemaakte fouten bij de beoordeling van solvabiliteit:
- Achtergestelde leningen meetellen als eigen vermogen zonder dit te vermelden. Sommige leningen lijken op eigen vermogen maar zijn dat juridisch niet.
- Vergelijken zonder branchecontext. Een ratio van 20 procent is in de ene sector normaal en in de andere een alarmsignaal.
- Niet kijken naar de trend. Een ratio van 30 procent die drie jaar geleden 45 procent was, vertelt een heel ander verhaal dan een stabiele 30 procent.
- Verwarren met liquiditeit, zoals eerder beschreven. Dat leidt tot verkeerde conclusies over de financiële situatie.
Bij het reviewen van jaarrekeningen is het ook relevant om kruisverbanden te checken: klopt de rentelast bij de uitstaande leningen? Zijn leningen correct geclassificeerd als lang- of kortlopend? Dit soort fouten glipt er makkelijk doorheen als je alleen naar de ratio kijkt en niet naar de onderliggende posten. Wil je direct weten of de jaarrekening op deze punten klopt? Laat hem gratis checken via AI Checks en zie meteen welke kruisverbanden wel of niet kloppen.
Hoe verbeter je de solvabiliteit van een onderneming?
Solvabiliteit verbeter je door het eigen vermogen te vergroten of het vreemd vermogen te verkleinen, of allebei. In de praktijk betekent dat: winst inhouden in plaats van uitkeren, schulden aflossen, of een kapitaalstorting door de aandeelhouder.
Concrete stappen die een ondernemer kan zetten:
- Minder dividend uitkeren en winst in de onderneming laten. Elke euro die je niet uitkeert, versterkt het eigen vermogen.
- Langlopende schulden aflossen of herfinancieren naar een langere looptijd, zodat de kortlopende druk afneemt.
- Overbodige activa verkopen en de opbrengst gebruiken om schulden af te lossen.
- Winstgevendheid verbeteren door kosten te drukken of omzet te verhogen. Hogere winst leidt direct tot een hoger eigen vermogen.
- Kapitaalstorting door aandeelhouder, als er ruimte is om extra eigen middelen in te brengen.
Houd er rekening mee dat solvabiliteitsverbetering tijd kost. Het is geen kwestie van één jaar, maar van een consistente koers. Bespreek de ratio jaarlijks bij het opstellen of reviewen van de jaarrekening, zodat je tijdig signaleert of de trend de verkeerde kant op gaat. Met slimme automatisering van je administratie houd je dit soort financiële kengetallen continu in beeld zonder extra handmatig werk.
Hoe FIT Administraties helpt met solvabiliteit en jaarrekeningen
Bij FIT Administraties combineren we boekhoudkundige expertise met slimme IT-oplossingen. We verzorgen niet alleen je boekhouding en jaarrekening, maar denken ook actief mee over je financiële positie. Denk aan het signaleren van een dalende solvabiliteitsratio voordat het een probleem wordt, of het controleren van kruisverbanden in de jaarrekening die anders over het hoofd worden gezien.
Dit is wat we voor je doen:
- Opstellen van jaarrekeningen voor MKB-bedrijven, inclusief analyse van financiële kengetallen zoals de solvabiliteitsratio
- Actief meedenken over kostenreductie en financiële verbetering
- Automatisering van je administratie via Exact Online en koppelingen zoals Smartbooqing
- Transparante communicatie: je weet altijd waar je staat
Werk je bij een administratie- of accountantskantoor en wil je het reviewproces van jaarrekeningen versnellen? Bekijk dan AI Checks: onze geautomatiseerde reviewtool die jaarrekeningen checkt op 62 business rules, inclusief kruisverbanden rondom leningen, rente en activering. Upload een jaarrekening en ontvang direct een gestructureerd rapport. Leer meer over wie we zijn en hoe we werken, of neem direct contact op als je wilt weten wat we voor jouw kantoor kunnen betekenen. Bekijk ook ons volledig overzicht van diensten om te zien hoe we je verder kunnen ondersteunen.
